Overuren in België: de regels, en hoe u ze bewijst

De basisregels in België

Een vereenvoudigde samenvatting, gecontroleerd op 25 september 2026. Er bestaan veel sectorale regelingen: uw sociaal secretariaat blijft de referentie voor uw situatie.

Wat een overuur is. De arbeidswet legt de normale arbeidsduur vast op 8 uur per dag en, sinds 2003, op 38 uur per week gemiddeld. Elk uur boven die grenzen — of boven de lagere grenzen van uw arbeidsreglement of uw sector — is een overuur. Flexibele uurroosters die in het arbeidsreglement zijn geregeld, vormen een uitzondering: ze laten toe die grenzen af en toe te overschrijden, op voorwaarde dat het gemiddelde over de referteperiode gerespecteerd wordt.

Wanneer het mag. Een overuur is niet vrij: het moet onder een wettelijk geval vallen. De meest voorkomende zijn een buitengewone vermeerdering van werk (met voorafgaand akkoord van de vakbondsafvaardiging, of anders melding aan de inspectie), een onvoorziene noodzaak, herstellings- of inventariswerk, overmacht — en vrijwillige overuren, waarvoor alleen een schriftelijk akkoord tussen u en de werknemer nodig is.

De plafonds. Twee grenzen gelden tegelijk:

• een absolute grens: 11 uur per dag en 50 uur per week;
• een interne grens van 143 overuren over de referteperiode (standaard het kwartaal). Is die bereikt, dan moet eerst inhaalrust worden toegekend voor er opnieuw overuren mogen volgen.

Wat het kost. Elk overuur wordt betaald met 50 % overloon, verhoogd tot 100 % op zondag en feestdagen — in 2027 vallen er drie feestdagen in een weekend, zie de feestdagen van 2027. En in principe geeft het recht op evenveel inhaalrust, op te nemen binnen de referteperiode. Het overloon blijft verschuldigd, ook als het overuur niet toegelaten was.

Vrijwillige overuren: wat er in 2026 veranderde

Dit is de grote verandering van het jaar. Sinds 1 april 2026 geldt voor alle sectoren één regeling voor vrijwillige overuren:

Die uren tellen niet mee voor de interne grens van 143 uur. Voor deeltijdse werknemers is de toegang beperkt. De fiscale en sociale kant wordt in aparte teksten geregeld: vraag uw sociaal secretariaat hoe het die uren in uw loonadministratie verwerkt.

Een praktisch gevolg: een werknemer kan nu tot 360 uur extra per jaar presteren zonder inhaalrust. Dan moet u wel op elk moment weten waar hij staat in die teller.

Zonder registratie: de grijze zone die duur uitvalt

Neem een alledaags geval. De hele zomer sloot uw kok de keuken een halfuur na het rooster — soms een uur. Niemand noteerde iets: dat was « normaal in het seizoen ». In oktober vraagt hij die uren uitbetaald, overloon inbegrepen. Hij heeft zijn berichten en zijn herinneringen. U hebt zijn contractuele uurrooster.

In principe moet de werknemer zijn uren bewijzen. Maar rechters kunnen die bewijslast verlichten, zeker als de werkgever geen enkel middel heeft ingevoerd om ze te meten. En dat is precies wat het Hof van Justitie van de Europese Unie in 2019 stelde: de werkgever moet beschikken over een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem om de dagelijkse arbeidstijd te meten. Tegenover een telling van de werknemer is het ontbreken van een systeem een erg zwak argument.

Het risico geldt in beide richtingen. Zonder registratie kunt u ook ten onrechte geëiste uren niet betwisten, en niet aantonen dat inhaalrust werd toegekend. We gaan dieper in op dat risico in het artikel over de boetes voor tijdsregistratie in 2027.

Met registratie: het propere circuit

Als de uren worden geregistreerd op het moment dat ze gepresteerd worden, zijn overuren geen discussiepunt meer:

1. Ze zijn zichtbaar: elke overschrijding krijgt een tijdstempel, dag per dag, en de werknemer ziet dezelfde cijfers als u.
2. Ze worden gevalideerd: u corrigeert een vergeten registratie, en de correctie blijft traceerbaar — wie, wanneer, welke waarde ervoor en erna.
3. Ze gaan naar de loonadministratie: een export per werknemer en per periode, die uw sociaal secretariaat omzet in overloon, inhaalrust of vrijwillige overuren, volgens wat u hebt afgesproken.

Dat laatste punt telt: de berekening blijft het vak van het sociaal secretariaat. De tijdsregistratie levert wat bijna altijd ontbreekt — werkelijke, onbetwistbare uren in plaats van een theoretisch rooster dat uit het geheugen wordt bijgewerkt.

Wat Tikkel met overuren doet, en wat niet

Tikkel registreert de werkelijk gepresteerde uren, toont de totalen per werknemer en per periode met het detail per dag, en signaleert afwijkingen — een dag die open blijft staan, een ongewone duur — voor ze een probleem op het einde van de maand worden. De pdf- en Excel-exports gaan met één klik naar uw sociaal secretariaat.

Tikkel berekent geen lonen: geen overloon, geen bijdragen, geen fiscale teller van vrijwillige overuren. Dat is een bewuste keuze, zodat het eenvoudig blijft — en omdat uw sociaal secretariaat dat al heel goed doet, op voorwaarde dat het juiste cijfers krijgt. Meer over het product leest u op de pagina tijdsregistratiesoftware voor kmo's.

Voor uurroosters die geregeld uitlopen, verandert de deadline van 2027 ook de zaak: volgens het voorontwerp van wet moet elke werkgever de werkelijk gepresteerde arbeidstijd van elke werknemer registreren. Onze gids over verplichte tijdsregistratie in 2027 zet op een rij wat er voorzien is.